Wat is een taalontwikkelingsstoornis?

 

Een taalontwikkelingsstoornis is een stoornis in het leren van taal. Sommige kinderen zijn laat met praten. Ze beginnen bijvoorbeeld pas op 3-jarige leeftijd met het praten in zinnen. Er is dan sprake van een vertraagde taalontwikkeling, wat niet per se problematisch hoeft te zijn. Bij andere kinderen verlopen stukjes van de taalontwikkeling anders dan gemiddeld.

Een kind kan bijvoorbeeld een grote woordenschat hebben. Het begrijpt alles wat er gezegd wordt ook uitstekend. Maar het heeft moeite met het verwoorden van datgene wat het wil vertellen. Dan is er sprake van een afwijkende taalontwikkeling.

Primaire en secundaire taalontwikkelingsstoornissen
Bij kinderen met taalproblemen maken we onderscheid tussen primaire en secundaire taalontwikkelingsstoornissen:

  • bij een primaire taalontwikkelingsstoornis hebben we te maken met kinderen die uitsluitend problemen hebben in de taalontwikkeling.
  • bij een secundaire taalontwikkelingsstoornis loopt de taalontwikkeling achter als gevolg van een andere stoornis, zoals autisme of een verstandelijke handicap.

Kenmerken
Hoe weet je of er sprake is van een taalontwikkelingsstoornis? Kinderen die daar last van hebben, kunnen een of meer van de volgende kenmerken vertonen:

het kind kent weinig woorden;
· het kind heeft moeite om op een woord te komen;
· het kind vertelt vaak hetzelfde (vaak dezelfde woorden);
· het kind maakt veel fouten in zijn zinnen;
· het kind maakt erg korte zinnen;
· het kind berijpt vaak niet wat er verteld wordt;
· het kind klapt dicht, of zegt: “Dat weet ik niet” als er een vraag wordt gesteld;
· het kind is stil en praat weinig;
· het kind lijkt niet te luisteren;
· het kind praat met veel denkpauzes, stopwoorden en herhalingen;
· het kind wordt driftig als het niet begrepen wordt, of als het zelf iets niet begrijpt.

Oorzaken
Soms is er een tijdelijke oorzaak aan te wijzen voor de taalontwikkelingsstoornis. Een kind kan bijvoorbeeld veel last hebben van middenoorontstekingen en daardoor een tijdje niet goed horen.
Vaak is er geen duidelijke oorzaak aan te geven en wordt verondersteld dat er ergens in het brein een verstoring optreedt die met de huidige neurologische onderzoeksmethoden niet kan worden vastgelegd.

Gevolgen
Problemen met praten kunnen grote gevolgen hebben als ze niet worden onderkend. Als je bepaalde dingen niet goed begrijpt of niet goed duidelijk kunt maken, kan dat leiden tot misverstanden in de communicatie. Die frustraties worden soms vertaald in agressief of juist teruggetrokken gedrag.
Een stoornis in de mondelinge taal kan ook negatieve gevolgen hebben voor het leren lezen en schrijven. En omdat taal ook een belangrijke rol speelt bij het denken, kunnen taalproblemen de oorzaak zijn (of worden) van leerproblemen of leerachterstanden.

Wat doet de logopedist?
De logopedist onderzoekt uitgebreid de taal en de spraak van het kind. Daarbij wordt ondermeer gebruik gemaakt van gestandaardiseerde testen. Verder onderzoek en eventueel behandeling door een kinderarts of kno-arts kan nodig zijn. Ook kan een doorverwijzing naar een audiologisch centrum worden gedaan voor een multidisciplinair onderzoek.

De logopedische behandeling is indirect en/of direct. Bij een indirecte therapie instrueert en begeleidt de logopedist de ouders of verzorgers in de manier waarop ze het kind tot spreken kunnen stimuleren. Bij de directe logopedische behandeling staat de wisselwerking tussen kind en logopedist centraal. De logopedist traint het taalbegrip en verbetert het luistergedrag; er wordt gewerkt aan de woordenschat, de zinsbouw en de uitspraak. Bij kinderen die nog niet of nauwelijks spreken krijgen de voorwaarden om tot spreken te komen aandacht: het gebruiken van taal voor een bepaald doel, het imiteren van een ander, het oogcontact , het nemen van beurten.

De ouders of verzorgers worden zoveel mogelijk bij de behandeling betrokken. In de therapie wordt rekening gehouden met de totale ontwikkeling van het kind, de eventuele bijkomende problemen en de mogelijkheden in de omgeving van het kind. Het resultaat van de behandeling hangt onder andere af van de oorzaak van de vertraagde ontwikkeling. In het algemeen geldt dat een vertraagde spraak- en taalontwikkeling goed te behandelen is, zeker als de problemen al op jonge leeftijd onderkend worden. Al voor hun tweede jaar kunnen kinderen bij de logopedist terecht. Het onderzoek en de behandeling van een vertraagde spraak- en taalontwikkeling worden als regel vergoed door de ziektekostenverzekeraars, na verwijzing door huisarts of medisch specialist.

Interessante informatie?
Deel het dan nu gemakkelijk via Facebook, Twitter en LinkedIn!